Trwoga powietrzna Ukraińscy artyści i instytucje kultury w czasie wojny

Trwająca od 24 lutego 2022 roku pełnoskalowa wojna w Ukrainie skutkuje coraz większymi stratami ludzkimi oraz materialnymi. Działania rosyjskiego agresora skierowane są przeciwko mieszkańcom Ukrainy oraz infrastrukturze gospodarczej państwa. W tym samym czasie Rosjanie konsekwentnie niszczą oraz rabują muzea, uczelnie, galerie, biblioteki i inne instytucje kultury.

Książka opiera się na materiale badawczym uzyskanym w czasie pięciu wyjazdów do Ukrainy. Pierwszy z nich odbył się latem 2022 roku, a ostatni w lutym 2025. W tym czasie badacz przeprowadzał wywiady z artystami oraz wizytował instytucje kultury w Lwowie, Kijowie i Odessie. Książka łączy perspektywę biograficzną, realizowaną w nurcie zaproponowanym przez Fritza Schütze oraz analizę instytucjonalną. Wykorzystano w niej, jako ramę teoretyczną, koncepcję Światów Życia i Światów Śmierci Valerie Malhotry Benzt i Jamesa Marlatta oraz teorię hiperobiektów Timothy Mortona.

Na materiał empiryczny składa się ponad 40 swobodnych wywiadów, z których kilka powtórzono w rocznym lub w dwuletnim odstępie czasu. W książce podjęto próbę rekonstrukcji kolejnych etapów doświadczania wojny, począwszy od okresu poprzedzającego jej pełnoskalowy wymiar, poprzez pierwsze reakcje i podejmowane działania, opisano fenomen masowego zaangażowania w wolontariat, procesy adaptacji do nowej rzeczywistości wojennej. Książka ukazuje funkcjonowanie instytucji kultury w czasie trwania konfliktu oraz rekonstruuje strategie działań artystycznych podejmowanych przez twórców. Zwrócono w niej uwagę, na zmiany zachodzące z każdym kolejnym rokiem wojny, na destruktywny wpływ przedłużającej się sytuacji kryzysowej, na poczucie wyczerpanie z jednej strony, z drugiej na ogromną odporność i wytrwałość ukraińskich elit.